Kış yaklaştıkça en çok aranan sorulardan biri: “Kar kaç derecede yağar?” Çoğu kişi karın ancak sıfırın altında yağabileceğini düşünür. Oysa termometre 1–2 derece gösterirken lapa lapa kar yağabildiği gibi, eksi derecelerde bile yağmur görülebilir. Bu rehberde karın hangi koşullarda yağdığını, neden bazen yere tutmadığını ve karla karışık yağmurun ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
KAR KAÇ DERECEDE YAĞAR?
İngiltere Meteoroloji Ofisi’ne (Met Office) göre yağış, hava sıcaklığı 2 °C’nin altındayken kar olarak düşer. Met Office, en yoğun kar yağışlarının çoğu zaman 0 ile 2 °C arasındaki sıcaklıklarda görüldüğünü belirtiyor. Sıcaklık 2 °C’nin üzerine çıktığında kar taneleri düşerken erimeye başlıyor ve karla karışık yağmura (sulu kara), daha sıcak havada ise yağmura dönüşüyor.
Yani karın yağması için yerdeki sıcaklığın mutlaka sıfırın altında olması gerekmiyor.
HAVA SIFIRIN ÜZERİNDEYKEN KAR YAĞAR MI?
Evet. Kar taneleri bulutlarda, sıcaklığın sıfırın çok altında olduğu yüksekliklerde oluşur. Yere inerken geçtikleri hava katmanı yeterince soğuksa erimeden yere ulaşırlar.
Burada havanın kuruluğu önemli bir rol oynuyor. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi’nin (NWS) incelediği bir vakada yağış, yer sıcaklığı 4 °C’nin (40 °F) üzerindeyken yağmur olarak başladı. Yağmur damlaları kuru havaya düşüp buharlaşırken havayı soğuttu, sıcaklık “ıslak termometre sıcaklığına” doğru geriledi ve yağış kısa sürede kara döndü. Buharlaşma ısı çektiği için kuru havada kar taneleri daha geç erir ve sıfırın birkaç derece üzerinde bile yere kar olarak ulaşabilir.
ÜST ATMOSFER SICAKLIĞI KARI NASIL ETKİLER?
Meteorologlar kar tahmini yaparken yalnızca yerdeki sıcaklığa değil, üst atmosferdeki sıcaklıklara da bakar. NWS’nin kış yağışı tahmin eğitim sayfasına göre en yoğun kar yağışları, yaklaşık 1500 metre yüksekliğe karşılık gelen 850 hPa seviyesinde sıcaklığın yaklaşık −2 ile −6 °C arasında olduğu bölgelerde görülüyor. Aynı kaynağa göre yere donmuş yağış ulaşması için yer sıcaklığının ya da yerdeki ıslak termometre sıcaklığının 0 °C’nin altında olması gerekiyor.
Bu nedenle aynı il içinde bile yüksek kesimlerde kar yağarken alçak kesimlerde yağmur görülebiliyor. Met Office de tepelerde kar yağarken alçak arazilerde yağmur yağabileceğini belirtiyor.
KAR NEDEN YERE TUTMAZ?
Kar yağması ile karın yerde birikmesi (“tutması”) farklı şeyler. Zemin yeterince soğumamışsa kar yere düşer düşmez erir. NWS’nin bir kar olayı raporunda, zeminin sıcak olması nedeniyle başlangıçta karın büyük ölçüde eridiği, birikmenin önce çimenlik alanlarda görüldüğü, yollarda ise ancak kar saatte yaklaşık 2,5 cm (1 inç) hızla yağmaya başladığında sulu kar birikmeye başladığı belirtiliyor.
Bu yüzden kar çoğu zaman önce çimenlerde, araç üstlerinde ve çatılarda tutar; asfalt ve kaldırımlar daha sonra beyazlar.
KARLA KARIŞIK YAĞMUR NE DEMEK?
Karla karışık yağmur, kar tanelerinin düşerken kısmen eridiği ve yere yağmur damlaları ile yarı erimiş kar tanelerinin birlikte ulaştığı yağıştır. Met Office’in açıklamasına göre sıcaklık 2 °C’nin üzerine çıktığında kar taneleri erimeye başlar ve yağış önce sulu kara, sıcaklık daha da yükselirse yağmura dönüşür.
KAR YAĞIŞI UYARISINDA NELERE DİKKAT ETMELİ?
Kar, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün MeteoUYARI sisteminde ayrı bir hadise olarak yer alıyor. MGM’nin örneğinde olduğu gibi Erzurum’da 10 santimetre kar günlük hayatı pek etkilemezken aynı kar İstanbul’da ciddi aksamalara yol açabiliyor; uyarı seviyesi de buna göre belirleniyor. Uyarı renklerini meteoroloji uyarı renkleri rehberimizde anlattık.
- Yolculuk öncesi yol durumunu ve uyarıları kontrol edin.
- Kar yağışından sonra gece sıcaklık düştüğünde eriyen kar donarak buzlanmaya yol açar. Bunun için buzlanma ve gizli buzlanma rehberimize göz atın.
- Kar yağışını takip eden açık ve sakin gecelerde kırağı ve don görülebilir; ayrıntılar kırağı ve don rehberimizde.
